Vòng tròn Ikigai – Bí quyết sống viên mãn của người Nhật

V

Từ ngày làm một số hoạt động hỗ trợ nghề nghiệp & hiểu bản thân cho các bạn trẻ, mình nhận được khá nhiều câu hỏi về chủ đề đam mê, mục đích sống, định hướng cuộc đời… của các bạn trẻ hơn, từ mức độ mông lung cho đến khủng hoảng về các vấn đề này. Mình ngày xưa cũng y hệt các bạn ấy, cũng mông lung, cũng khủng hoảng, và đến giờ vẫn còn đang trên con đường ấy, mặc dù mọi thứ đã rõ ràng hơn rất nhiều, nhưng cũng chẳng biết trả lời sao cho rõ. Chỉ chia sẻ một số cách tham khảo. Trong đó có Ikigai là một (trong số) “mô hình” mình tham khảo theo. Các bạn có thể tham khảo nhé.

Về Ikigai là gì thì tất cả mọi người có thể tìm hiểu thông qua Internet, vì trong vài năm gần đây, Ikigai đã được nhắc đến khá nhiều ở Việt Nam. Tuy nhiên trong post này, mình muốn làm rõ các trường hợp xảy ra kèm theo các ví dụ cụ thể, nhằm giúp các bạn đang phân vân trong định hướng có thể áp dụng vào thực tế. Dưới đây là các trường hợp.

CHỈ THEO ĐUỔI THỨ BẠN YÊU THÍCH
Làm điều mình yêu thích sẽ khiến bạn vui vẻ, nhưng có thể bạn lại không giỏi điều đó khiến bạn không phát triển được chuyên môn, có thể bạn cũng không kiếm được tiền, vì thứ ấy xã hội không trả tiền cho bạn. Và có thể đó cũng chẳng phải thứ mà thế giới này đang cần kíp.

Ví dụ: Bạn thích vẽ, nhưng lại không có tố chất hội họa, thời điểm ấy thu nhập của các lĩnh vực liên quan đến hội họa lại thấp, và hội họa cũng chưa phải là thứ mà xã hội ấy cần (ví như khi đang ở thời khó khăn nghèo đói). Khi ấy bạn sẽ thấy vui vì được làm thứ mình thích, nhưng cuộc sống quá chật vật, nghề nghiệp chẳng tiến xa được và cũng chẳng thấy cuộc sống của mình có ý nghĩa.

CHỈ THEO ĐUỔI THỨ ĐANG “NÓNG BỎNG” TRONG XÃ HỘI
Bạn nhận thấy xã hội đang có vấn đề nào đó quan trọng cần giải quyết, bạn chọn nó để làm, thậm chí hy sinh vì nó, nhưng bạn lại không giỏi trong việc đó, cũng chẳng kiếm ra tiền từ việc đó và cũng không yêu thích nó luôn. Khi ấy bạn sẽ thấy việc mình làm thật ý nghĩa, đầy động lực, nhưng cuộc sống lại rất chật vật, bạn cảm thấy chẳng yêu thích nó và cũng không tiến xa được về mặt chuyên môn.

Ví dụ: Khi xã hội đang nóng lên về vấn đề thực phẩm bẩn. Bạn chọn làm về nông nghiệp sạch, nhưng bạn lại không giỏi về nông nghiệp, bạn không yêu thích cây cối thiên nhiên và xã hội lúc bấy giờ cũng chưa sẵn sàng trả một mức giá cao cho các loại thực phẩm sạch.

CHỈ THEO ĐUỔI THỨ KIẾM ĐƯỢC NHIỀU TIỀN
Bạn lựa chọn một công việc có thể có thu nhập cao, nhưng lại không yêu thích nó, cũng không giỏi nó mà việc đó lại chẳng có ý nghĩa lắm với xã hội. Khiến bạn giàu có về vật chất nhưng cảm thấy chán công việc mình làm, không phát triển được chuyên môn và thấy mình chẳng có ý nghĩa lắm với cuộc sống.

Ví dụ: Bạn thấy Bitcoin đang hot và có thể kiếm được tiền. Bạn làm đầu tư vào Bitcoin nhưng thứ bạn yêu thích lại là thứ khác, bạn cũng chẳng giỏi tài chính, công nghệ, còn xã hội thì đang rối ren vì thứ nào đó mà bạn chẳng làm được gì.

CHỈ THEO ĐUỔI THỨ BẠN GIỎI 
Bạn lựa chọn thứ bạn giỏi nhất nhưng lại không kiếm được tiền từ việc đó, bạn cũng không yêu thích nó và thấy việc mình làm không có nhiều ý nghĩa.

Ví dụ: Bạn có một biệt tài rất hay ví dụ như là ảo thuật nhưng thứ đó chưa kiếm được tiền, mà thứ bạn yêu thích lại là âm nhạc và ảo thuật cũng không phải là thứ đang có ý nghĩa với xã hội khi này.

CHỈ THEO ĐUỔI SỨ MỆNH
Làm thứ bạn yêu thích mà cuộc đời này đang cần sẽ giúp bạn theo đuổi sứ mệnh của bạn. Điểm hay khi theo đuổi sứ mệnh của mình là sẽ giúp bạn cảm thấy việc mình làm rất ý nghĩa, và bạn cũng yêu thích nó. Nhưng chưa chắc bạn đã giỏi điều này, và nó cũng không chắc chắn cho bạn về một cuộc sống đủ đầy về vật chất.

Ví dụ: Bạn thích hát, và bạn thấy xã hội còn quá nhiều người nghèo khó. Bạn chọn làm ca sĩ để theo đuổi sứ mệnh đi hát kiếm tiền hỗ trợ những cảnh đời nghèo khó. Khi ấy có thể bạn sẽ thấy được làm thứ mình thích, và cảm thấy sứ mệnh của mình thật ý nghĩa, nhưng có thể bạn sẽ không tiến xa được trong chuyên môn vì bạn không giỏi hát và bạn có thể sẽ sống khá chật vật vì không có tiền.

CHỈ THEO ĐUỔI CHUYÊN MÔN
Thứ mà bạn giỏi và thế giới sẵn sàng trả tiền cho bạn đấy chính là chuyên môn mà bạn có thể tiến xa. Điểm hay khi theo đuổi chuyên môn của mình là khiến bạn làm rất tốt việc đó, và có cuộc sống vật chất ổn. Tuy nhiên, đôi khi bạn cảm thấy không yêu công việc đó lắm và cũng có thể đó chưa hẳn thứ mà thế giới đang cần.

Ví dụ: Bạn rất giỏi về tài chính, bạn đi làm trong những lĩnh vực có thu nhập hàng đầu tại thời điểm đó (ví dụ như Tài Chính Ngân Hàng một thời), khiến bạn phát triển được sự nghiệp, kiếm được tiền nhưng bạn lại cảm thấy không yêu nó và bạn cũng thấy lĩnh vực mình đang theo đuổi có vẻ như đang chẳng làm cho thế giới này tốt đẹp lên, khiến bạn cảm thấy chán nản công việc và thấy cuộc sống ít ý nghĩa.

CHỈ THEO ĐUỔI ĐAM MÊ
Làm thứ bạn yêu thích và bạn cũng giỏi chuyện đó, đấy chính là đam mê. Tuy nhiên điều đó lại chưa hẳn kiếm ra tiền và việc đó cũng không mấy ý nghĩa với xã hội. Khiến bạn yêu thích thứ mình làm, phát triển được chuyên môn nhưng lại không kiếm được tiền và không thấy cuộc sống có ý nghĩa.

Ví dụ: Bạn yêu thích nhạc cổ điển, bạn chơi rất giỏi thể loại nhạc này, nhưng ở xã hội hiện tại nhạc cổ điển rất kén người nghe và âm nhạc lúc đó cũng chưa hẳn thứ mà xã hội cần (ví dụ khi xã hội đang rơi vào tình trạng khó khăn về kinh tế).

CHỈ THEO ĐUỔI “NGHỀ NGHIỆP”
Làm điều có ý nghĩa với xã hội mà lại kiếm ra tiền là nghề nghiệp mà bạn có thể thấy ý nghĩa và sống sung túc với nó. Tuy nhiên bạn lại không yêu thích nó và cũng không giỏi nó. Khiến bạn không phát triển được chuyên môn mà bạn cũng không cảm thấy yêu thích.
Mình chưa hài lòng với từ “nghề nghiệp – vocation” lắm, nhưng chưa biết thay thế bằng từ nào.

Ví dụ: Bạn làm việc trong một tổ chức phi chính phủ quốc tế hướng tới mục đích tốt đẹp, bạn có được thu nhập cao với việc này. Nhưng bạn lại thích vẽ và vẽ rất giỏi. Lúc này sẽ khiến bạn cảm thấy có một cuộc sống sung túc, công việc ý nghĩa nhưng lại không theo đuổi được đam mê.

Tương tự như vậy cho các trường hợp còn lại:
– Theo đuổi sứ mệnh và nghề nghiệp nhưng không thỏa đam mê và không phát triển được chuyên môn, khiến bạn bỏ qua thứ mình giỏi nhất.
– Theo đuổi đam mê cũng chính là chuyên môn nhưng lại không phải sứ mệnh mình muốn theo đuổi và nghề nghiệp mình muốn phát triển, khiến bạn cảm thấy cuộc sống ít ý nghĩa.
– Đam mê cũng chính là sứ mệnh của bạn nhưng lại chẳng kiếm được tiền, khiến bạn chật vật với cuộc sống.
– Chuyên môn và nghề nghiệp hòa làm một mà chẳng đam mê gì và cũng chẳng có sứ mệnh với nó. Khiến bạn không thấy yêu nó.

Và theo như “mô hình” này, thì Ikigai là tổng thể của đam mê, sứ mệnh, chuyên môn và nghề nghiệp hay nói cách khác là tổng thể của “thứ bạn yêu thích”, “thứ bạn giỏi”, “thứ thế giới cần” và thứ “bạn kiếm được tiền”. Khi đạt được tất cả những thứ này chính là đạt được Ikigai.

Vậy các bạn, các bạn đang lựa chọn theo đuổi gì? Trong số các trường hợp bên trên.

Nguồn: Sưu tầm

Tagcloud

Posts