[Tản Mạn] Tìm hiểu Agile Mindset – Phần 1

[

 

TÌM HIỂU AGILE MINDSET – Phần 1
Tôi thấy có không ít người học hành Scrum đàng hoàng nói những câu rất khó hiểu “Agile thì chỉ cần Mindset là đủ thôi, còn Scrum hoặc Kanban không quan trọng.”
Nhưng khi tôi hỏi “Mindset nghĩa là gì”, thì phần lớn dừng lại ở “định hướng Agile là chủ yếu”. Hỏi thêm, “định hướng gì”, thì bắt đầu thiếu nhất quán. Rồi có lúc lại nói “Agile là triết lí thôi”, có lúc lại thấy “Agile không phải là một phương pháp cụ thể, mà là một phương pháp luận”.
Kỳ thực, mấy câu hỏi “Mindset là gì?”, “Agile là gì?”, và “Agile Mindset là gì?” thực sự đã làm phiền tôi hơn chục năm nay, không chỉ mỗi khi nghe được câu nói của một “chuyên gia” nào đó như trên, mà là thường trực.
Có một dạo mới tham gia Quora, tôi trả lời người ta để giúp phân biệt Agile là phương pháp (method), triết lí (philosophy) hay phương pháp luận (methodology)… Nhưng chưa bao giờ thỏa mãn với câu trả lời của mình.
Nếu đặt câu hỏi “Agile là gì?” hoặc “Agile Mindset là gì?” vào hơn chục năm trước thì câu trả lời thường rất rõ ràng. Cứ đọc to, rõ ràng Agile Manifesto là xong. Không thể sai được và cũng đủ tốt để nói chuyện.
Agile đã được định nghĩa thông qua xác định các giá trị cốt lõi và 12 nguyên tắc phía sau. Và nó rất tường minh trong lĩnh vực Agile Software Development đã được minh chứng bằng thực tiễn. Các phương pháp XP, Scrum, Crystal Clear, DSDM ra đời từ thực tiễn và chứng tỏ là “sống được” từ đầu những năm 1990s, trước khi người ta ngồi lại và khái niệm hóa thành ra khái niệm Agile Software Development vào năm 2001. Lúc này người ta còn viết thường chữ “agile”.
Nhưng cái gì hay thì lan tỏa, Agile nhanh chóng thành cái nhãn được sử dụng khắp nơi: Agile Marketing, Agile Education, Agile Manufacturing, Agile Management, Agile Leadership, Agile HR, Agile Organization… Rồi thì lại Business Agility, Personal Agility, Operational Agility, Strategic Agility…
Agile không còn là của đội phát triển nữa. Có quá nhiều khái niệm gắn chữ Agile vào.
Lúc này câu trả lời “Agile là gì?” lại thành ra không đơn giản. Do Agile Manifesto mất đi giá trị tham chiếu (do nguyên nhân lịch sử, các cha đẻ của tuyên ngôn Agile phát biểu tường minh cho đội làm phần mềm thôi), người ta phải tìm cách tự đưa ra khái niệm của mình.
Người ta bắt đầu viết hoa chữ “Agile”, nhưng lại không thống nhất được nghĩa của nó là gì. Rồi lại đua nhau phân biệt “Doing Agile” và “Being Agile”. “Agile hay không Agile?”, “Ông này Agile mức độ nào?”…
Nhận thức của xã hội về Agile thay đổi, hay bản thân cái landscape về Agile cũng đã thay đổi. Và những nhận thức cũ không còn hợp thời nữa.
Trước hết Mindset là gì? 

Và Agile là gì?
Sau đó thì mới Agile Mindset là gì?
Thật may mắn, độ lùi thời gian đã cho phép chúng ta tiếp cận những mô hình mới mà năm 2001 chưa có. Giáo sư Carol Dweck ở Đại học Stanford cho chúng ta một định nghĩa về Mindset đáng tin cậy. Đó là thứ định hình niềm tin, suy nghĩ và hành động của con người. Nếu bẻ ra nữa, Mindset có hai phần Mind và Set, là cái gì đó đã được định hình trong đầu. Nhưng Dweck đi xa hơn thế.

 
Dựa vào các nghiên cứu mới trong lĩnh vực tâm lí học và thần kinh học (neuroscience) thì cái “được định hình” chỉ mang tính tương đối. Cấu trúc của não bộ người thay đổi theo độ tuổi, độ tích cực học hỏi và hoạt động. 
 
Não bộ người có tính mềm dẻo. Do vậy, ngoài những thiên hướng có tính chất bẩm sinh, về cơ bản con người đều có thể thay đổi và điều chỉnh niềm tin, thái độ và trí khôn trong suốt cuộc đời. Cách nhìn tích cực này dẫn Dweck đến việc phân loại thành hai nhóm tư duy. 
 
Một là tư duy đông cứng (fixed mindset) và tư duy phát triển (growth mindset). Trong đó, tư duy phát triển ám chỉ thiên hướng ở những người có niềm tin vào sự thay đổi của bản thân, tin vào nỗ lực, tin vào sự học hỏi suốt đời. 
 
Những nghiên cứu của Dweck cho thấy, những người thành công bền vững trong khoa học, thể thao, nghệ thuật đều là người có tư duy phát triển nổi trội. Đặc trưng quan trọng của Growth Mindset nhấn mạnh đến sự học hỏi.

Bám vào đặc điểm này, ngay từ 2010, tiến sĩ Linda Rising đã có bài keynote về sức mạnh của Agile Mindset. Bà chỉ cần thay đúng chữ Growth trong Growth Mindset của Dweck bằng chữ Agile là xong chuyện. Thế là Agile Mindset được định nghĩa thông qua Growth Mindset. Rất nhiều người từ đó về sau chấp nhận định nghĩa này gần như điều hiển nhiên.

Như chúng ta có thể tìm thấy định nghĩa Agile Mindset ở Berkley: “mục đích của Agile Mindset là học từ sai lầm và thành công”. Rõ như ban ngày! Dễ như ăn kẹo

Tagcloud

Posts